ÖZET
Bu çalışma, Mardin’in Artuklu ilçesinde yer alan Eski Mardin ve Yenişehir bölgeleri örneğinde, geleneksel ile modern mekânlar arasındaki farklılıkların komşuluk ilişkileri, gündelik yaşam pratikleri ve sosyal etkileşim üzerindeki yansımalarına odaklanmaktadır. Komşuluğun mekânsal bağlamda inşa edilen bir sosyal ilişki formu olduğu varsayımından hareketle, değişen fiziksel çevrenin bu ilişkileri nasıl dönüştürdüğü araştırılmıştır. Çalışmanın temel amacı, Eski Mardin’den Yenişehir’e taşınan bireylerin yeni yerleşim alanlarındaki komşuluk deneyimlerini anlamak ve bu deneyimlerin mekânsal değişimle olan ilişkisini ortaya koymaktır. Eski Mardin’in özgün mimari dokusu, avlu, dam, sokak gibi ortak kullanım alanları ve geleneksel taş konut yapısı, sosyal etkileşimi ve komşuluk ilişkilerinin güçlenmesini sağlarken; Yenişehir’deki modern apartman yaşamının bireyselleşmeye zemin hazırlayarak toplumsal bağların zayıflamasına neden olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenle gerçekleştirilen araştırmada, 11 katılımcı ile yapılan derinlemesine görüşmeler Maxqda programı ile analiz edilmiş, bulgular tematik analiz tekniği ile değerlendirilmiştir. Mardin gibi kültürel ve etnik olarak zengin bir kentte gerçekleştirilen bu araştırma, mekânsal dönüşümün yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda toplumsal bir dönüşüm olduğu, komşuluk ilişkilerinin mekânla birlikte yeniden şekillendiği ve mekânın komşuluk ilişkilerinin inşasında kurucu bir rol oynadığını göstermesi bakımından önem taşımaktadır.