Makale

Meiji Modernleşmesinde Medeniyet Kavramının Oluşumu ve Kokutai: Fukuzawa Yukichi Örneği (1875)

ÖZET

Kavramlar, toplumların tarihini yönlendirici etkiye sahiptir. Kavramların çatısı altında ülkeler siyasi, iktisadi ve sosyal politikalarını meşrulaştırmakta, reformlarını yönlendirmekte ve milli varlıklarını korumaktadır. Diğer taraftan kavramlar toplumları geri dönüşü olmayan zor süreçlere de itebilmektedir. Japon toplumunun tecrübe ettiği keskin dönüşümlerde kavramların etkisi yadsınamaz. Meiji Dönemi’nde (1868-1912) kavramlar, modernleşme sürecindeki reformları yönlendiren roller üstlenmişlerdir. Özellikle bunmei (文明-medeniyet) kavramı Japonya’nın uygulayacağı reformları meşrulaştırmasına, kokutai (国体-milli varlık/öz) ise modernleşme sürecinde ulusal varlığın yeniden kurgulanmasına sağladığı zeminle tartışmaların merkezinde yer almıştır. Meiji Dönemi’ndeki siyasi krizlerin ortasında Fukuzawa Yukichi’nin 1875’te yazdığı Bunmeiron no Gairyaku (Medeniyet Teorisinin Ana Hatları) başlıklı eseri, bunmei ve kokutai kavramları üzerinde şekillenen sistematik bir medeniyet tasarımı ve ulusal varoluş modeli sunmaktadır. Bu makale, Fukuzawa Yukichi’nin (1835-1901) Bunmeiron no Gairyaku başlıklı eserindeki bunmei ve kokutai kavramlarından hareketle, Japon modernleşmesinin ilk aşamalarındaki medeniyet ve ulusal varoluş kurgusunu çözümlemeyi amaçlamaktadır. Eserdeki bunmei ve kokutai kavramları içerik analizi yöntemiyle incelenmiş, bu kavramların tarihsel süreçle olan ilişkisi ortaya konmuştur. Bu yöntemle; makalenin odaklandığı kavramların metin genelinde hangi bağlamlarda kullanıldığını nicel ve nitel verilerle saptamak; böylece Japon modernleşmesinin ilk dönemlerinde medeniyet tasarımına ve ulusal varoluş kurgusuna dair nitelikli bulgulara ulaşmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Meiji Modernleşmesi Kavramlar Tarihi Japon Edebiyatı Fukuzawa Yukichi medeniyet (bunmei) milli birlik (kokutai)