Makale

“‘Mahalle’ Dışında, Klavye Başında”: İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin Sosyal Hayatları ve Sosyal Medya Kullanımları

Özet

Bu çalışmada, 2011-2016 yılları arasında İmam Hatip Lisesi (İHL) öğrencilerinin sosyal hayat ve sosyal medya tecrübelerindeki değişim ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden etnografyanın kullanıldığı boylamsal bir araştırmaya dayanan çalışmanın ilk etabı, 2011 yılında İstanbul’un önde gelen üç İHL’sinden 30 öğrenci ile mülakatlar yapılarak gerçekleştirilmiştir. 2016 yılındaki ikinci etabında aynı okullardan farklı öğrencilerle yenilenen araştırma, toplamda 60 katılımcının paylaşımlarının analiz ve değerlendirmesini içermektedir. Çalışmada, katılımcıların İHL’de öğrenim görmelerinin sosyal hayatlarına olan etkisinin yanında, sosyal medyayı nasıl kullandıkları ve “imam hatiplilik” bilincinin sosyal medyadaki tezahürü incelenmiştir. Son beş yıllık süreçte İHL; öğretim kademesi, okul sayısı, öğrenci demografisi, karma eğitim uygulaması ve üniversiteye girişte katsayı uygulaması gibi konularda değişimler yaşamıştır. Bu değişimlerin yaşandığı süre içinde iki ayrı etap olarak gerçekleştirilen araştırmada İHL öğrencilerinin sosyal hayatları bağlamında ön plana çıkan, özellikle ahlakî olarak kendilerini diğer okullarda öğrenim gören yaşıtlarından farklı görme eğilimi olmuştur. Katılımcıların sosyal medya deneyimlerinde gizli kimliklerle kendini daha rahat ifade etme tutumu baskın olmakla birlikte, imam hatiplilik bilincinin de sosyal medyadaki paylaşım ve davranışlarında etkili olduğu görülmüştür. Bunlara ilaveten araştırmanın ilk etabında karşılaşılan öğrencilerin daha idealist, ikinci etapta görüşülen öğrencilerin ise görece daha özgüvenli olmaları, iki dönem arasındaki farklar bağlamında kaydedilmeye değerdir.

Anahtar Kelimeler

imam hatip lisesi gençlik internet sosyal medya ahlak